ابوالقاسم شاكر

107

تاريخ تشيع در ايران (فارسى)

بيشتر اين قيامها در سدهء دوم هجرى به خون نشست و به تأسيس حكومت يا دولتى نينجاميد و پس از هر قيام ، سخت‌گيرىهاى بسيارى نسبت به سادات اعمال مىشد و آنها در پى پناهگاهى امن برمىآمدند . از اين رو به ايران كه دور از دسترس حكومتهاى دمشق و بغداد بود پناه مىآوردند تا از امنيت نسبى برخوردار شوند . مردم ايران نيز به دليل آن كه سادات از فرزندان رسول خدا بودند ، بدانها احترام مىگزاردند . اين مسأله نيز موجب آن گرديد كه سادات ايران را براى مهاجرت ترجيح دهند . يكى ديگر از دلايل مهاجرت سادات به ايران جذب نيرو براى مبارزه و قيام عليه غاصبان حكومت بود . چون مردم ايران يك بار امتحان خود را در يارى عباسيان براى سرنگون كردن امويان نشان داده بودند . آنها با اين اميد كه از يارى ايرانيان برخوردار خواهند شد ، به سوى ايران روانه شدند . به طور خلاصه مىتوان دلايل مهاجرت سادات علوى به ايران را امور زير دانست : يك . فشارهاى بىاندازه امويان و سپس عباسيان به سادات علوى خاصه ساداتى كه دست به قيام زده بودند يا با حكومت آنها مخالف بودند . دو . جذب نيرو براى ادامه مبارزه عليه غاصبان حكومت . سه . امنيت نسبى برخى از مناطق ايران به دليل دور از دسترس بودن از مركز حكومت امويان و عباسيان . چهار . احترام خاص ايرانيان به فرزندان رسول خدا ( ص ) و ذرارى حضرت زهرا ( ع ) . « 1 » 2 . تأثيرات فرهنگى هجرت علويان به ايران هجرت علويان به ايران تأثيرات فرهنگى مهمى بر جاى نهاد . وقتى يحيى بن عبدالله محض كه از نوادگان امام حسن ( ع ) و فردى عابد و زاهد بود از بيم هارون الرشيد به ديلم رفت ، مردم ديلم را به اسلام دعوت كرد و مسجدى بنا نمود . او بدين ترتيب قلوب مردم را به سوى اسلام سوق داد . حسن بن زيد ( داعى كبير ) به شرط به پا داشتن كتاب خدا و سنت پيامبر ( ص ) و امر به معروف و نهى از منكر با مردم بيعت كرد . وى حركت تبليغى خود را بر همين اساس كه نشان از خط

--> ( 1 ) . ر . ك : تاريخ تشيع در ايران از قرن اول تا دهم هجرى ، ج 1 ، ص 231 - 239 ؛ تاريخ تشيع ، ج 2 ، ص 1 و 2 .